Miał to być posterunek dla ochrony przed Rzymem, a być może to zaginiona starożytna stolica

11 kwietnia 2025, 12:24

Przed ponad 15 laty w pobliżu miejscowości Crnobuki w Macedonii Północnej znaleziono ruiny, które dotychczas uznawano za posterunek wojskowy zbudowany dla ochrony przed atakami Rzymian. Jednak ostatnie wykopaliska prowadzone przez Narodowy Instytut i Muzeum w Bitola oraz California State Polytechnic University, Humboldt (Cal Poly Humboldt) całkowicie zmienił pogląd na stanowisko Gradishte. Archeolodzy znaleźli miasto, które zostało założone co najmniej setki lat przed powstaniem Imperium Romanum.



Kraje rozwijające się powtarzają zachodni schemat występowania nieswoistych zapaleń jelit

23 października 2017, 10:32

W ostatnim stuleciu nieswoiste zapalenia jelit (ang. inflammatory bowel disease, IBD) były wyzwaniem dla pacjentów i lekarzy świata zachodniego. Badania dr. Gilaada Kaplana z Uniwersytetu w Calgary pokazują, że obecnie analogiczny wzorzec wzrostu przypadków IBD może wystąpić w krajach rozwijających się.


Porywacze umysłów

10 czerwca 2008, 11:28

Miłośników X muzy nie trzeba przekonywać, że kino wywiera duży wpływ na człowieka. Teraz udało się zdobyć na to namacalny dowód. Neurolodzy z New York University i Uniwersytetu Monachijskiego wykazali, że niektóre filmy bardzo silnie uaktywniają duże obszary kory u wszystkich widzów (Projections: The Journal for Movies and Mind). Wielkość efektu zależy od kontentu, a także sposobu zmontowania i wyreżyserowania.


Po drganiach do celu

11 października 2012, 13:16

Naukowcy z Helsińskiego Instytutu Technologii Komputerowych (HIIT) oraz Instytutu Informatyki Maxa Plancka opracowali wibrującą rękawicę, która prowadzi dłoń użytkownika w kierunku obiektu zainteresowania. Dzięki temu wyszukiwanie czegoś w złożonych scenach wzrokowych, np. w bibliotekach czy na półkach w supermarkecie, staje się niemal 3-krotnie szybsze.


Palenie papierosów uszkadza cement. W zębach pozostają trwałe ślady po nałogu

23 czerwca 2025, 08:50

Zęby składają się z trzech zasadniczych warstw: szkliwa, zębiny i cementu. Ten ostatni pokrywa korzeń i budową przypomina kość. Układa się on w charakterystyczne pierścienie, podobne do pierścieni drzew, które rosną z każdym rokiem. Naukowcy z Northumbria University chcieli sprawdzić, czy cement można wykorzystać w medycynie sądowej, na przykład do określania wieku ofiar przestępstw lub katastrof. I odkryli, że palenie papierosów pozostawia w cemencie trwałe ślady.


Tylko co do położenia mózgu mamy 100% pewność

8 listopada 2017, 12:49

Ludzie mają nikłą wiedzę nt. położenia narządów, co może zmniejszać skuteczność kampanii prozdrowotnych. Wyjątkiem jest mózg, w przypadku którego nie ma mowy o pomyłkach, bo bez względu na wiek, trafność w kwizie anatomicznym wynosiła aż 100%.


Zwycięzcy widzą większe

8 lipca 2008, 11:57

Golfiści grający lepiej postrzegają dołki jako większe niż słabiej wypadający zawodnicy – twierdzi Jessica K. Witt z Purdue University (Psychonomic Bulletin and Review).


Pas asteroid niezbędny do powstania życia?

5 listopada 2012, 11:56

Ekscytujemy się każdym odkryciem planety, na której panują warunki umożliwiające istnienie życia. Jeśli jednak rację mają Rebecca Martin i Mario Livio, samo istnienie planety w "strefie zamieszkania" to zbyt mało, by mogło pojawić się życie


Korekta kształtu rogówki bez nacinania. EMR zastąpi LASIK?

19 sierpnia 2025, 08:55

Rogówka to przezroczysta struktura w kształcie kopuły, która znajduje się z przodu oka. Jej celem jest skupianie światła na siatkówce. Jeśli kształt rogówki jest nieprawidłowy, prowadzi do zaburzeń widzenia. Tego typu problemy ma olbrzymia liczba osób i wiele z nich przechodzi zabieg LASIK, laserową korektę wzroku. Jak mówi profesor chemii Michael Hill z Occidental College, LASIK to tylko wyszukana forma tradycyjnej operacji. To wciąż wycinanie tkanki, tylko że przy użyciu lasera. Dlatego Hill we współpracy z profesorem chirurgii Brianem Wongiem z University of California w Irvine rozpoczęli prace nad korygowaniem kształtu rogówki bez potrzeby jej nacinania.


Zmiany w diecie mogą wydłużyć życie chorych z parkinsonem

24 listopada 2017, 15:46

Utrata wagi przez pacjentów z chorobą Parkinsona (ChP) skraca długość życia, a także zwiększa ryzyko demencji i bycia zależnym od innych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk